radca prawny Michal Koralewski
radca prawny Michal Koralewski

Zadatek i zaliczka

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – artykuły pisane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

zadatek i zaliczka

Zastanawiasz się, czym się różnią zadatek i zaliczka? Nie wiesz, kiedy możesz domagać się podwójnego zadatku od drugiej strony? Szukasz informacji na temat rozliczenia zadatku i zaliczki przy prawidłowym wykonaniu umowy? W artykule znajdziesz informacje na temat:

  • prawidłowego stosowania klauzuli zadatku,
  • zaliczki,
  • podwójnej wysokości zadatku.

Zadatek i zaliczka są to dwie instytucje, które dość często mylone są ze sobą. Chociaż prócz faktu, że oba świadczenia wręczane są na wstępnym etapie umowy, najczęściej przy jej zawarciu, to powodują całkowicie odmienne skutki prawne. A pomylenie zadatku z zaliczką może ciebie wiele kosztować.

Prawidłowego stosowania klauzuli zaliczki

Zaliczka stanowi przekazanie części kwoty na poczet pełnego wynagrodzenia i w razie prawidłowego wykonania umowy podlega zaliczeniu na jego poczet, zaś w przypadku rozwiązania umowy jest zwracana wpłacającemu. Jest to zatem forma częściowej zapłaty za towar, bądź usługę.

Prawidłowego stosowania klauzuli zadatku

Natomiast zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. W razie wykonania umowy zadatek ulega natomiast zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała. Jeżeli zaś zaliczenie nie będzie możliwe, zadatek podlega zwrotowi stronie, która go dała. W sytuacji zaś rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

Zapamiętaj, że zadatkiem może być zarówno określona kwota pieniężna, jak również rzeczy ruchome (np. towar). Powinieneś wiedzieć także o tym, że zastrzeżenie zadatku jest tzw. czynnością realną. Co oznacza że do jego ważności niezbędne jest faktyczne wydanie przedmiotu zadatku. Sama klauzula umowna w tym zakresie nie jest wystarczająca. Jeżeli zatem zadatek został zastrzeżony jedynie w umowie, a strona zobowiązana go nie uiściła, to żadna ze stron nie może powoływać się w przyszłości na zapisy o zadatku.

Niemniej, powszechnie przyjmuje się, że nie jest konieczne wręczenie zadatku bezpośrednio przy zawieraniu umowy. Możliwe jest uiszczenie albo wręczenie go w bliskim czasie po zawarciu umowy. Dobrą praktyką jest w takim przypadku wskazanie w umowie stron terminu, do którego zadatek powinien zostać uiszczony. Jeżeli co innego nie wynika z treści umowy, sam fakt nie wpłacenia zadatku nie wpływa na ważność umowy. Niekiedy wpłata zadatku stanowi warunek zawieszający, od którego uzależnione jest zaistnienie skutków prawnych umowy. Wymaga to wszakże dodatkowych zapisów umownych.

Podsumowanie

Z powyższego wynika, że zadatek stanowi formę odszkodowania w przypadku zawinionego niewykonania umowy przez jedną ze stron. Bowiem albo druga strona może otrzymany zadatek zatrzymać, albo żądać jego podwójnej wysokości, gdy sama go dała.

Przykłady ? zadatek

 

Podmiot A i podmiot B zawarły umowę o dzieło. Podmiot B wręczył podmiotowi A zadatek w kwocie 5.000 zł. Dzieło nie zostało wykonane przez podmiot A, w takim wypadku podmiot B może dochodzić zadatku w kwocie 10.000 zł.

 

Przykład klauzuli umownej:

 

1. Strony postanawiają, że zamawiający uiści zadatek w kwocie 5.000 zł w dniu zawarcia niniejszej umowy przelewem na rachunek bankowy wykonawcy.

2. Zadatek ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej.

Przeczytaj także:

Zadatek a zaliczka – co lepiej zabezpieczy Twoje interesy?

Zapisz się na nasz Newsletter!

Kancelaria prawna

Pomoc prawna dla klientów indywidualnych, firm i przedsiębiorców

Porady on-line

Zdalne porady prawne bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura

STREFA WIEDZY

Sam znajdź odpowiedź w naszych bezpłatnych ebookach, artykułach i filmach
upadłość przedsiębiorcy - darmowy poradnik

Z e-booka dowiesz się kto może ogłosić upadłość oraz czym się różni upadłość od likwidacji i restrukturyzacji. Poza tym w e-booku znajdziesz wzór wniosku oraz wszystkie niezbędne informacje dotyczące ogłoszenia upadłości. 

Wpisz maila, abyśmy mogli udostępnić Ci e-booka.