adwokat Iwo Klisz
adwokat Iwo Klisz

Wydziedziczenie – wywiad z radcą prawnym Anną Klisz

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – artykuły pisane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

wydziedziczenie

Wydziedziczenie to instytucja, która realnie wpływa na sytuację materialną spadkobierców. Z uwagi na jej doniosłe skutki prawne, wydziedziczyć spadkobiercę można tylko w ściśle określonych sytuacjach. Dziś w rozmowie z radcą prawnym Anną Klisz poruszamy ten temat, omawiając zasady, tryb oraz wszelkie szczegóły związane z wydziedziczeniem.

Dzień dobry Pani Mecenas. Zacznijmy może od zdefiniowania pojęcia wydziedziczenia – czym właściwie jest?

Dzień dobry. Wydziedziczenie to instytucja, która, najprościej mówiąc, powoduje, że osoba uprawniona do zachowku, nie może go żądać.

Kogo można wydziedziczyć?

Przepisy jasno określają,  kto może podlegać wydziedziczeniu. Są to małżonek, rodzice oraz zstępni.

Czy, jeżeli wydziedziczymy syna, to wnuki również nie otrzymają zachowku?

Nie, w przypadku wydziedziczenia np. syna, jego dzieci zachowują prawo do zachowku. Oczywiście, jeżeli spadkodawca również ich nie wydziedziczył. Nie dzieje się to jednak z automatu, że wydziedziczenie dzieci powoduje, że wnuki także są wydziedziczone.

Czy ustawodawca określił jakieś przesłanki, które umożliwiają spadkodawcy wydziedziczenie członka rodziny?

Tak. Spadkodawca może pozbawić potencjalnego spadkobiercę spadku i zachowku, jeżeli ten spełnia przynajmniej jeden z trzech następujących warunków:

  1. Uporczywie nie dopełnia obowiązków rodzinnych względem spadkodawcy.
  2. Stale działa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego wbrew woli spadkodawcy.
  3. Dopuścił się przestępstwa wobec zdrowia, życia, wolności spadkodawcy lub innych bliskich mu osób.

Dodam jeszcze, że przyczyny wydziedziczenia muszą mieć charakter długotrwały. Epizodyczne stany nagannego zachowania nie mogą stanowić przyczyny wydziedziczenia.

Dwa pierwsze powody są dość ogólne.

To prawda. Naganne zachowanie nie musi odnosić się bezpośrednio do spadkodawcy. Może dotyczyć powszechnie obowiązujących norm moralnych i społecznych. Aby działanie spadkobiercy mogło stanowić podstawę wydziedziczenia, ważne jest, aby spadkodawca wyraził dezaprobatę wobec działań spadkobiercy, a ten, mimo uwag, dalej działał w sposób naganny.

Kiedy zasadne jest wydziedziczenie spadkobiercy?

Jeżeli spadkodawca jest w złych stosunkach ze swoim spadkobiercą, powinien go wydziedziczyć. Często w praktyce spotykam się z sytuacją, w której spadkodawca uważa, że jeżeli pominął kogoś w testamencie, to znaczy, że go wydziedziczył, a to nieprawda.

Możemy prosić o jakiś przykład w tym zakresie?

Załóżmy, że ojciec w testamencie zapisuje cały swój majątek jednej z dwóch córek, bo z drugą popadł w poważny, długoletni konflikt. W testamencie brak jakiejkolwiek wzmianki o niej. W przypadku takiej treści testamentu, druga córka (pozostająca z ojcem w konflikcie – przyp. autora) może wysunąć roszczenie o zapłatę zachowku, czyli o 1/4 wartości spadku. Jeżeli spadkodawca naprawdę nie chce, aby druga córka otrzymała jakikolwiek majątek, powinien ją w testamencie wydziedziczyć. Testament to jedyna skuteczna forma wydziedziczenia.

W jaki sposób zweryfikować, czy zachodzą przesłanki, aby kogoś wydziedziczyć?

Najlepszym rozwiązaniem jest rozmowa z prawnikiem, który jest doświadczony w zakresie takich spraw. Jak już wcześniej zauważyliśmy, niektóre z przesłanek wydziedziczenia są bardzo ogólne. Uznanie, czy mogą być podstawą do wydziedziczenia następuje już na sali sądowej – na podstawie dowodów i argumentacji.prawo spadkowe wrocław

Powszechnie panuje w Polsce opinia, że wydziedziczyć można kogoś bez powodu lub z powodu drobnych sprzeczek.

Niestety tak. Wielokrotnie spotkałam się z sytuacją, że próbowano wydziedziczyć bliską osobę z błahych powodów. Niestety nie tak to działa. Prawo maksymalnie zabezpiecza interesy spadkobierców. Tylko, gdy dopuścili się naprawdę poważnych przewinień, mogą zostać wydziedziczeni.

Jakie są najczęstsze motywy wydziedziczenia?

To stałe, powtarzające się sytuacje. Najczęściej spadkobierca wydziedziczony to taki, który przez większość życia prowadził się w sposób niemoralny, był nieuczciwy, popadł w konflikt z prawem, czy stosował przemoc domową.

Trudno jest skutecznie uargumentować wniosek o wydziedziczenie?

To zależy od sytuacji w rodzinie i zebranych dowodów. Prawo nakazuje, aby przyczyna wydziedziczenia była prawdziwa i wynikała jasno z testamentu.

Jakie dowody możemy powołać, aby udowodnić przyczynę wydziedziczenia?

Najczęściej są to zeznania świadków, najczęściej innych członków rodziny, a także treści wiadomości, e-mailów, billingi rozmów, itp.

Serdecznie dziękuję za rozmowę. Życzę miłego dnia!

Również dziękuję i wzajemnie.

 

Przeczytaj także inne wywiady dotyczące prawa spadkowego:

 

Zapisz się na nasz Newsletter!

Kancelaria prawna

Pomoc prawna dla klientów indywidualnych, firm i przedsiębiorców

Porady on-line

Zdalne porady prawne bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura

STREFA WIEDZY

Sam znajdź odpowiedź w naszych bezpłatnych ebookach, artykułach i filmach
Zachowek - wszystko, co musisz wiedzieć
POBIERZ DARMOWEGO EBOOKA: ZACHOWEK WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ

Każdy z nas intuicyjnie wie, czym jest zachowek i kiedy się należy. Jednakże w rzeczywistości jest to skomplikowana instytucja prawa spadkowego. W zależności od wielu czynników, jego wysokość może być bardzo różna. Co więcej, istnieje wiele sytuacji, w których żądanie zachowku nie jest dopuszczalne.

W ebooku odpowiadamy na następujące pytania:

    • Kiedy i komu przysługuje zachowek?
    • Kiedy można go dochodzić?
    • Ile wynosi zachowek?

Dodatkowo w e-booku: zachowek a testament, darowizna i zapis windykacyjny. 

Wpisz maila, abyśmy mogli udostępnić Ci ebooka.