adwokat Eryk Trybuliński
adwokat Eryk Trybuliński

Upadłość przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – artykuły pisane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

Upadłość przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą

Czy wiesz ile jest zarejestrowanych firm prowadzonych w formie jednoosobowej działalności gospodarczej? W 2018r. było to ponad trzy miliony. Trzy miliony przedsiębiorców. Trzy miliony osób, które odpowiadają za długi związane z prowadzoną działalnością całym swoim majątkiem. Niestety każda działalność gospodarcza wiąże się z ryzykiem. Każdy przedsiębiorca może stracić płynność finansową, stać się niewypłacalny, a ostatecznie upaść. Przyjrzymy się jak uregulowana jest kwestia upadłości osoby fizycznej – przedsiębiorcy.

Obecne przepisy:

Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów ustawy Prawo upadłościowe możemy dojść do kilku spostrzeżeń. Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Moment powstania niewypłacalności nie zawsze jest łatwy do określenia dlatego ustawa wprowadza domniemania. I tak domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. Właściwe ustalenie momentu niewypłacalności jest bardzo istotne.

Cel postępowania wobec przedsiębiorcy

Na podstawie dziś obowiązujących przepisów celem postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec przedsiębiorcy jest przede wszystkim zaspokojenie interesów wierzycieli. Środkiem do tego celu była głównie likwidacja majątku przedsiębiorcy. Co do zasady umorzenie długów upadłego nie było celem postępowania, a do tego z reguły nie zachodziło. Czyli jeżeli zlikwidowano cały majątek upadłego, a wierzyciele nie zostali zaspokojeni w całości, to po zakończeniu postępowania upadłościowego upadły dalej był zadłużony. Pewien wyjątek był dopuszczalny. Bowiem co do przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą dopuszczalne było umorzenie ich zobowiązań, ale tylko wyjątkowo i tylko wobec dłużników rzetelnych.

Obowiązek złożenia wniosku o upadłość

Mimo, że oddłużenie nie jest obecnie głównym celem postępowania, osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą ma prawny obowiązek złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Zgłoszenie musi nastąpić w określonym terminie. Zgodnie z przepisami dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.

Dłużnik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie, chyba że nie ponosi winy. Dłużnik może się uwolnić się od odpowiedzialności, w szczególności jeżeli wykaże, że w terminie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu.upadłość

Niezgłoszenie wniosku o upadłość jako przedsiębiorca, a upadłość konsumencka

Na gruncie obecnych przepisów przedsiębiorca jednoosobowy nie mógł ogłosić upadłości konsumenckiej dopóki prowadził działalność. Taka możliwość powstała jednak na następny dzień po wykreśleniu przedsiębiorcy z rejestru CEIDG.

Jednakże, odpowiedzialność odszkodowawcza, o której była mowa wyżej, nie jest jedyną sankcją jaka uderzała w dłużników będących osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą.

Niezgłoszenie wniosku o upadłość w ustawowym terminie co do zasady wyłączało możliwość przeprowadzenia upadłości konsumenckiej takiego przedsiębiorcy po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie z przepisami sąd był zobowiązany do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Jeżeli w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku dłużnik, mając taki obowiązek, wbrew przepisom ustawy nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości. Przedsiębiorca był w ten sposób karany nie tylko za niezłożenie wniosku o upadłość w ogóle. Ale także za zgłoszenie po terminie. Przez dziesięć lat nie mógł ogłosić upadłości konsumenckiej.

Wyjątkowo, upadłość konsumencka mogła zostać przeprowadzenia gdy było to uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi. Decyzja czy takie okoliczności zachodzą zawsze jednak należała do Sądu.

Przepisy po nowelizacji od marca 2020r.

Od marca 2020r. wszystko się zmienia. Wtedy to wchodzi w życie kolejna istotna nowelizacja ustawy Prawo upadłościowe. Głównym celem postępowania prowadzonego wobec przedsiębiorcy będącym osobą fizyczną będzie od tej chwili jego oddłużenie. Zdaje się zatem, że interes wierzycieli schodzi na drugi plan.

Co więcej, uchylono przepis nakazujący sądowi oddalenie wniosku o upadłość byłego przedsiębiorcy, który w okresie uprzednich dziesięciu lat nie zgłosił w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Innymi słowy, przedsiębiorca może ogłosić upadłość konsumencką na następny dzień po zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej nawet wtedy gdy nie zgłosił wniosku jako przedsiębiorca. Uchylono sankcję o której było wyżej.

Dzięki wprowadzonej nowelizacji wielu osobom otworzy się droga do ogłoszenie upadłości konsumenckiej, a w ostatecznym rachunku do oddłużenia. To dobra wiadomość dla dużej grupy niewypłacalnych dłużników.

Pobierz darmowy e-book o upadłości przedsiębiorcy!
Wpisz swój e-mail poniżej:

Zapisz się na nasz Newsletter!

Kancelaria prawna

Pomoc prawna dla klientów indywidualnych, firm i przedsiębiorców

Porady on-line

Zdalne porady prawne bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura

STREFA WIEDZY

Sam znajdź odpowiedź w naszych bezpłatnych ebookach, artykułach i filmach