Umowa o zakazie konkurencji – 3 rzeczy, których o niej nie wiedziałeś

umowa o zakazie konkurencji

Zdarza się, że umowa o zakazie konkurencji jest jednym z punktów zapalnych w stosunkach pomiędzy pracodawcą a pracownikiem. Często wynika to jednak z braku znajomości przepisów prawa pracy przez obie strony stosunku pracy.

Pracodawcy mają obawy przed tym, żeby pracownik nie wykorzystał ich pomysłu, wiedzy, doświadczenia a przede wszystkim klientów w ramach własnej działalności. W wielu przypadkach transformacja pracownika w przedstawiciela rynkowej konkurencji jest całkiem realna. Umowa o zakazie działalności konkurencyjnej (o zakazie konkurencji) stanowi w takiej sytuacji skuteczne zabezpieczenie.

Bywa jednak, że pracownicy wzbraniają się przed podpisywaniem takich umów. Rzeczywistość nierzadko zmusza pracowników do podjęcia dodatkowych zajęć, sprzecznych z zakazem działalności konkurencyjnej. Na rynku pracy jest też z pewnością część osób, które szanse na poprawę swojej sytuacji widzą w rozpoczęciu działalności gospodarczej. Najchętniej przy tym wybierają branże i sposób prowadzenia działalności, jaki poznali będąc pracownikami. Co więcej zanim „firma” nabierze rozpędu warto mieć jeszcze dochody ze stosunku pracy. Niestety brak „lojalki” nie oznacza, że takie działania są dla pracownika dozwolone i zupełnie bezpieczne.

Zakaz konkurencji jako podstawowy obowiązek każdego pracownika

Warto uczulić, że zakaz wykonywania działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy jest jednym z podstawowych obowiązków pracowniczych wskazanych w art. 100 § 2 pkt. 4 kodeksu pracy.

Żeby działalność pracownika została uznana za działalność konkurencyjną musi być ona skierowana do tego samego kręgu odbiorców, pokrywać się z działalnością pracodawcy (choćby częściowo) oraz realnie zagrażać jego interesom.
Prowadzenie innego rodzaju działalności (działalności niekonkurencyjnej) jest prawnie dozwolone. Przeciwne postanowienia w umowie o zakazie konkurencji są nieważne. Pracodawca jednak może zastrzec, że pracownik będzie musiał go poinformować o podjęciu dodatkowego zatrudnienia. Wówczas będzie mógł ocenić, czy dodatkowe zajęcie zarobkowe nie ma negatywnego wpływu na wykonywanie obowiązków pracowniczych. Jeśli pracodawca taki wpływ stwierdzi, może rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem.

Reasumując, bez względu na to czy pracownik podpisał „lojalkę” czy nie, podjęcie przez niego działalności konkurencyjnej będzie stanowić naruszenie jego obowiązków.

Jakie są konsekwencje naruszenia obowiązku zakazu konkurencji wobec pracodawcy, nawet gdy nie było umowy o zakazie konkurencji?

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego prowadzenie przez pracownika działalności konkurencyjnej nawet bez zawartej umowy o zakazie konkurencji stanowi uzasadniony powód rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem.

To jednak nie wszystko. Jeśli bowiem pracownik z powodu podjęcia tej działalności nie wywiązywał się sumiennie z obowiązków wynikających z umowy o pracę, albo przy wykonywaniu własnej działalności korzystał z zasobów pracodawcy, wówczas uzasadnione będzie nawet rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych. Takie rozwiązanie jest możliwe nawet wówczas, gdy nie zawarto umowy o zakazie działalności konkurencyjnej.

Warto także zwrócić uwagę, że odmowa podpisania umowy o zakazie konkurencji może stanowić nawet powód do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia.

A co z zakazem konkurencji po ustaniu stosunku pracy gdy nie ma podpisanej umowy o zakazie konkurencji?

Mało kto wie, że pracownik z mocy przepisów kodeksu pracy jest zobowiązany do nieujawniania ani niewykorzystywania dla własnych ceków tajemnicy przedsiębiorstwa pracodawcy w czasie trwania stosunku pracy. Ten sam obowiązek utrzymuje się w ciągu trzech lat od ustania stosunku pracy na mocy przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Naruszenie tego zakazu może wiązać się dla byłego pracownika z obowiązkiem zapłaty odpowiedniego odszkodowania, a nawet skazania go za przestępstwo jakim jest dopuszczenie się wobec pracodawcy czynu nieuczciwej konkurencji.

Kancelaria adwokacka Wrocław,
Iwo Klisz – adwokat
Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub moją stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław).

Szukasz adwokata, który pomoże Ci z zakresu prawa pracy?
Zobacz jak mogę Ci pomóc – adwokat Wrocław prawo pracy

Potrzebujesz pomocy prawnej?
Zostaw numer telefonu - oddzwonimy

Iwo Klisz - adwokat Wrocław

Wspólnik zarządzający w "Klisz i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych". Specjalista z zakresu prawa pracy, prawa spadkowego i prawa gospodarczego, były wykładowca akademicki na Uniwersytecie Wrocławskim.

tel. 695 560 425, e-mail: i.klisz@adwokat-wroclaw.biz.pl
Więcej o autorze ...