- PUNKT 1: Jeśli oboje macie polskie obywatelstwo, możecie rozwieść się w Polsce, nawet jeśli od lat mieszkacie w Londynie, Berlinie czy Oslo.
- PUNKT 2: Nie musisz przyjeżdżać na każdą rozprawę. Dzięki pełnomocnikowi (adwokatowi) i rozprawom online, rozwód można przeprowadzić niemal „zdalnie”.
- PUNKT 3: Kto pierwszy, ten lepszy. Jeśli Twój małżonek złoży pozew w sądzie zagranicznym (np. w Niemczech), polski sąd może stracić możliwość zajęcia się sprawą. Warto działać szybko.
Spis treści:
Rozwód małżonków mieszkających za granicą. Czy da się go przeprowadzić w Polsce?
Wyjechaliście kilka lat temu. Londyn, Berlin, może Amsterdam. Miało być „długo i szczęśliwie” w lepszych realiach finansowych, ale życie napisało inny scenariusz. Związek się rozpadł. Teraz siedzisz przed komputerem setki kilometrów od domu i zastanawiasz się: „Czy muszę wynajmować drogiego prawnika w Euro/Funtach i tłumaczyć się przed sądem w obcym języku?”.
Mam dla Ciebie dobrą wiadomość. Wielu moich Klientów to osoby mieszkające na stałe poza granicami kraju. Prawo daje Wam furtkę (a w zasadzie szeroką bramę), by załatwić sprawy formalne w Polsce – taniej, szybciej i w ojczystym języku. Zobaczmy, jak to zrobić, zanim Twój „eks” wpadnie na pomysł złożenia papierów za granicą.
Czy polski sąd przyjmie naszą sprawę? (Jurysdykcja)
To pierwsze pytanie, które musimy sobie zadać. Sąd nie zajmie się sprawą tylko dlatego, że „chcecie”. Musi mieć tzw. jurysdykcję krajową. Na szczęście dla Polaków przepisy unijne i polskie są bardzo łaskawe.
Sąd w Polsce zajmie się Waszym rozwodem, jeśli:
- Oboje macie polskie obywatelstwo (nawet jeśli mieszkacie na drugim końcu świata).
- Mieszkacie za granicą, ale jedno z Was nadal ma „miejsce zwykłego pobytu” w Polsce (np. bywa tu często, ma mieszkanie).
- Powód (osoba składająca pozew) mieszka w Polsce od co najmniej roku (jeśli wróciłaś do kraju po rozstaniu).
Najczęstszy scenariusz w mojej kancelarii? Oboje mieszkają np. w Niemczech, ale oboje są Polakami. Wtedy sprawa w Polsce jest formalnością. Więcej o niuansach proceduralnych przeczytasz w tekście: rozwód za granicą a jurysdykcja polska.
„Wymeldowaliśmy się z Wrocławia 5 lat temu, więc polski sąd nas nie obsłuży.”
WYJAŚNIENIE: Bzdura. Meldunek to relikt administracyjny. Dla sądu liczy się obywatelstwo. Jeśli masz polski paszport, polskie drzwi sądowe są dla Ciebie otwarte. Brak meldunku wpływa tylko na to, który konkretnie sąd (Wrocław, Warszawa czy inny) zajmie się sprawą. Sprawdź, gdzie złożyć pozew o rozwód.
Dlaczego warto rozwieść się w Polsce? (Pieniądze i Język)
Wybór polskiego sądu to czysta kalkulacja ekonomiczna i strategiczna.
1. **Koszty:** Usługi adwokackie w UK, Niemczech czy Holandii są kilkukrotnie droższe niż w Polsce. Stawki godzinowe rzędu 200-300 Euro to norma na zachodzie. W Polsce za całą sprawę zapłacisz często tyle, co za 3 godziny pracy prawnika w Londynie.
2. **Język:** Rozwód to emocje i niuanse. Tłumaczenie sędziemu zawiłości Waszego pożycia przez tłumacza przysięgłego to koszmar i ryzyko nieporozumień. W Polsce mówisz „jak jest”.
3. **Wina:** W wielu krajach zachodnich odchodzi się od orzekania o winie. W Polsce, jeśli zależy Ci na zabezpieczeniu alimentacyjnym na siebie, możesz walczyć o rozwód z orzekaniem o winie, co daje prawo do dożywotnich alimentów.
Jak to ogarnąć logistycznie? Czy muszę kupować bilet lotniczy?
To najczęstsza obawa. „Panie Mecenasie, nie mam urlopu, żeby latać do Polski na rozprawy”. Spokojnie, żyjemy w XXI wieku.
Jeśli ustanowisz pełnomocnika (adwokata) w Polsce:
* Adwokat składa za Ciebie pozew i pisma procesowe.
* Adwokat stawia się na rozprawach.
* Ty musisz „pojawić się” zazwyczaj tylko raz – na przesłuchaniu końcowym.
Co więcej, po pandemii polskie sądy masowo stosują rozprawy online. Możesz połączyć się z sądem we Wrocławiu siedząc we własnym salonie w Dublinie, z kubkiem kawy w ręku (oczywiście poza kadrem kamery, bo powaga sądu obowiązuje!). Warto jednak wiedzieć, jak przygotować się do rozprawy, nawet tej wirtualnej.
Pani Kasia i Pan Marek mieszkali w Manchesterze. Byli zgodni co do rozwodu. Ustanowili mnie swoim pełnomocnikiem (Pani Kasia) oraz innego adwokata (Pan Marek). Sąd we Wrocławiu wyznaczył termin rozprawy online. Cała procedura trwała 15 minut. Rozwiedli się, nie wydając ani funta na bilety lotnicze.
Pułapka: Dzieci i majątek za granicą
Tu muszę wylać łyżkę dziegciu. Polski sąd chętnie Was rozwiezie, ale…
1. **Dzieci:** Jeśli dzieci mieszkają na stałe za granicą, polski sąd zazwyczaj nie będzie orzekał o władzy rodzicielskiej i kontaktach. Jurysdykcja w sprawach dzieci należy do sądu miejsca ich pobytu. Rozwód dostaniecie w Polsce, ale o opiekę nad dziećmi być może trzeba będzie sądzić się np. w Niemczech.
2. **Majątek:** Podobnie z nieruchomościami. Polski sąd podzieli mieszkanie w Warszawie, ale może mieć problem (lub odmówić) dzielenia domu w Hiszpanii. Wtedy konieczna jest analiza: podział majątku a nieruchomości zagraniczne.
W Unii Europejskiej (i nie tylko) obowiązuje zasada „kto pierwszy, ten lepszy” (lis pendens). Jeśli Twój mąż złoży pozew w sądzie niemieckim w poniedziałek, a Ty w polskim we wtorek – polski sąd musi odrzucić pozew. Jeśli zależy Ci na polskim prawie, nie zwlekaj.
FAQ – 5 pytań od Polonii
Tak. Polski sąd pracuje w języku polskim. Jeśli masz akt małżeństwa zagraniczny, musisz go umiejscowić w polskim USC. Jeśli dowodami są SMS-y po angielsku czy zaświadczenia o zarobkach w Euro – potrzebne będzie tłumaczenie przysięgłe.
Tak. Wyroki rozwodowe są automatycznie uznawane w całej UE (z pewnymi wyjątkami proceduralnymi). Poza UE (np. UK, USA) może być konieczna prosta procedura uznania wyroku, ale co do zasady – jesteś rozwiedziony na całym świecie.
Polski sąd może zasądzić alimenty na małżonka według prawa polskiego. To ważne, bo polskie przepisy są często korzystniejsze (możliwość dożywotnich alimentów przy winie). Sprawdź: kiedy należą się alimenty na żonę/męża?.
Tak, jeśli Ty jesteś Polką i mieszkasz w Polsce od co najmniej 6 miesięcy (lub w niektórych przypadkach krócej). Jeśli oboje mieszkacie za granicą, a tylko Ty jesteś Polką, sprawa jest bardziej skomplikowana, ale możliwa – wymaga analizy jurysdykcji.
Jeśli jesteście zgodni (bez orzekania o winie) – zazwyczaj od 3 do 6 miesięcy. Jeśli jest konflikt – 2-3 lata. Procedura online nie przyspiesza terminów sądowych, ale oszczędza Twój czas na dojazdy.
MIESZKASZ ZA GRANICĄ I CHCESZ SZYBKIEGO ROZWODU W POLSCE?
NIE PŁAĆ FORTUNY ZAGRANICZNYM PRAWNIKOM. ZAJMIEMY SIĘ TYM ZDALNIE.
