fbpx

O Kancelarii Klisz i Wspólnicy

Naszą Kancelarię tworzy zespół osób wierzący we wspólne wartości takie jak profesjonalizm, staranność i jakość w obsłudze klienta.

Naszą misją jest to, żeby na zawsze pozostać prawnikiem z ludzką twarzą. Uważamy, że nie wystarczy mówić tylko do rzeczy, bo trzeba też mówić do ludzi.

Żargon prawniczy zostawiamy dla sędziów i prokuratorów, a naszym Klientom naprawdę wyjaśniamy jak działa prawo

Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Biuro we Wrocławiu

ul. Joachima Lelewela 23/7

Biuro w Poznaniu

ul. Bóżnicza 1/14

Biuro w Gdańsku

ul. Czopowa 14/20

Biuro w Katowicach

ul. Sobieskiego 27/30

tel. 71 740 50 00

tel. kom. 695 560 425

Zapraszamy na Kanał YouTube!
Prawo spadkowe dla Każdego

Zapisz się na nasz Newsletter!

Darmowy poradnik dla Pracodawców

 

Poznaj nas w social mediach

Najnowsze posty

Nasze blogi:

Polub nas:

Praca w niedziele i święta

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy

praca w niedziele i święta

Co do zasady praca w niedziele i święta jest niedozwolona. Z założenia są to dni, które pracownik powinien poświęcić na odpoczynek. Zdarzają się jednak sytuacje, które wymagają stawienia się do pracy. W artykule wskażę:

  • Jakie dni są ustawowo wolne od pracy?
  • Czy można pracować w każdą niedzielę?
  • Co przysługuje pracownikowi, który pracuje w niedzielę i święta?

Dni ustawowo wolne od pracy

Dni świąteczne mogą być rozumiane różnie przez wiele osób. Dlatego też, ustawodawca zdecydował się uregulować w drodze ustawy, jakie dni (oprócz niedziel) są dniami wolnymi od pracy. Zgodnie ustawą o dniach wolnych od pracy, sa to:

  • 1 stycznia – Nowy Rok
  • 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
  • pierwszy dzień Wielkiej Nocy,
  • drugi dzień Wielkiej Nocy,
  • 1 maja – Święto Państwowe,
  • 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,
  • pierwszy dzień Zielonych Świątek,
  • dzień Bożego Ciała,
  • 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
  • 1 listopada – Wszystkich Świętych,
  • 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
  • 25 grudnia – pierwszy dzień Bożego Narodzenia,
  • 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia;

Warto przy okazji wspomnieć o pracownikach, którzy należą do kościołów i związków wyznaniowych innych niż rzymskokatolicki. Dla nich święta religijne nie są w Polsce dniami ustawowo wolnymi od pracy. W takim przypadku mogą zwrócić się do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie dnia wolnego na ten dzień, o ile przepisy szczególne dopuszczają taką możliwość.

Kiedy praca uznawana jest za pracę w niedzielę i święta?

Większość osób być może nie jest tego świadoma, ale Kodeks Pracy określa nawet, co mamy rozumieć pod pojęciem “praca w niedzielę i święta”. Zgodnie z treścią przepisu praca w niedzielę i święta to praca wykonywana między godziną 6:00 w tym dniu, a godziną 6:00 w dniu następnym, chyba, że pracodawca ustalił inne godziny.

W praktyce, jeżeli pracodawca nie wprowadził własnych godzin, to za pracę w niedzielę uznaje się pracę od godziny 6:00 w niedzielę do godziny 6:00 w poniedziałek.

Kiedy praca w niedziele i święta jest dozwolona?

Jak już wspomniałem, praca w niedziele i święta jest, co do zasady, zabroniona. Tylko i wyłącznie w przypadkach określonych w Kodeksie Pracy, praca w niedziele i święta jest dozwolona. Są to następujące sytuacje:

  1. W razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii;
  2. w ruchu ciągłym;
  3. przy pracy zmianowej;
  4. przy niezbędnych remontach;
  5. w transporcie i komunikacji;
  6. w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych;
  7. przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób;
  8. w rolnictwie i hodowli;
  9. przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność publiczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:
    1. zakładach świadczących usługi dla ludności, gastronii, hotelach, jednostkach gospodarki komunalnej, placówkach służby zdrowia, jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej, zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku;
  10. w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta;
  11. przy wykonywaniu prac:
    1. polegających na świadczeniu usług z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub urządzeń telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów
      prawa telekomunikacyjnego, odbieranych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli zgodnie z przepisami obowiązującymi odbiorcę usługi, dni, o których mowa w art. 151(9) § 1, są u niego dniami pracy,
    2. zapewniających możliwość świadczenia usług, w których mowa w pkt 1.

Niedziele niehandlowe a praca w niedzielę

Od 2018 roku coraz więcej niedziel w ciągu roku jest tzw. niedzielami niehandlowymi. Są to dni, w których obowiązkowo zamknietę muszą być niektóre zakłady pracy. Ogólnie można przyjąć, że co do zasady, nie można pracować w niedzielę niehandlowe. W ustawie regulującej tę kwestię znajduje się jednak lista wyjątków (miejsc), które mogą działać w niedzielę objętą zakazem handlu. Są to m.in.: stacje paliw, kwiaciarnie, apteki, zakłady lecznicze dla zwierząt, placówki handlowe prowadzące działalność w zakresie kultury, sportu, oświaty, turystyki i wypoczynku. Pełna lista miejsc znajduje się pod tym linkiem.

Co przysługuje pracownikowi za pracę w niedzielę i święto?

Zanim opiszę, na co może liczyć pracownik za pracę w niedzielę i święto, jedna uwaga. Poniższe uprawnienia nie dotyczą pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona tylko w piątki, soboty i niedzielę. Innymi słowy, jeżeli pracujesz tylko w te dni, za pracę w niedzielę lub święto przysługuje Ci jedynie podstawowe wynagrodzenie. Innym pracownikom zaś, pracodawca ma obowiązek zapewnić dzień wolny od pracy:

  • w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli;
  • w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego.

Pojawiają się jednak sytuacje, w których niemożliwe jest udzielenie dnia wolnego według powyższych wytycznych. W takim przypadku:

  1. W zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli w tym terminie również nie uda się dać wolnego, pracownik otrzyma dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% wynagrodzenia (tak samo jak np. w przypadku nadgodzin za pracę w porze nocnej).
  2. W zamian za pracę w święto, pracownikowi przysługuje dodatek do wynagrodzenia, również w wysokości 100%.

Warto jeszcze wspomnieć o jednej, szczególnej kwestii. Może się bowiem zdarzyć, że święto wypadnie w niedzielę. W takiej sytuacji, Kodeks Pracy wskazuje, że należy stosować przepisy dotyczące pracy w niedzielę, czyli w zamian za pracę w taki dzień, należy udzielić dnia wolnego w trakcie 6 dni kalendarzowych, lub (gdy to niemożliwe) do końca okresu rozliczeniowego, a gdy to się nie uda, wypłacić dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia.

Co ważne, pracownikowi, którzy wykonuje swoje obowiązki w niedzielę lub święta przysługuje dzień wolny niezależnie od tego, jak długo pracował w ten dzień. Przykładowo, nawet jeżeli w niedzielę pracował tylko godzinę, to przysługuje mu cały, dodatkowy dzień wolny.

Czy można pracować w każdą niedzielę?

Nawet mimo chęci ze strony pracownika, nie może on pracować w każdą niedzielę. Przepisy jasno wskazują, że raz na 4 tygodnie, niedziela musi być dniem wolnym od pracy. Ograniczenie nie dotyczy jedynie pracowników, którzy pracują wyłącznie w piątki, soboty, niedzielę i święta. Taki system pracy (tzw. system pracy weekendowej) można wdrożyć tylko na pisemny wniosek pracownika.

Nadgodziny a praca w niedzielę i święta

W praktyce pojawią się często problemy z wyliczeniem dodatku do wynagrodzenia w przypadku pracy w godzinach nadliczbowych w niedzielę lub święta. W takiej sytuacji, nadgodziny oblicza się według standardowych zasad. Trzeba mieć jednak na uwadze, że za “standardowe godziny” w pierwszej kolejności przysługuje dzień wolny. Jeżeli nie można go udzielić, to dodatek do wynagrodzenia. Natomiast za nadgodziny od razu dodatek. Zaprezentuję to na przykładzie:

Przykład nr 1. Pan Jacek jest zatrudniony na pełen etat, od poniedziału do piątku. W jedną niedzielę pracował jednak 12 godzin, na polecenie pracodawcy. W takiej sytuacji za pierwsze 8 godzin pracy, przysługuje mu dzień wolny. Za 4 kolejne (stanowiące nadgodziny) powinien otrzymać wynagrodzenie podstawowe powiększone o dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia. Jeżeli niemożliwe będzie udzielenie dnia wolnego za pierwsze 8 godzin – wtedy za wszystkie godziny pracy będzie przysługiwać ww. dodatek.

Pozdrawiam

adwokat Iwo Klisz

adwokat Iwo Klisz

Mam na dzieję, że mój artykuł wyjaśnił Ci kilka rzeczy. Jeśli tak, to kliknij „Lubię to” lub polub stronę naszej Kancelarii na facebooku (Facebook adwokat Wrocław).

Dla Ciebie to tylko “kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania :)

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Skontaktuj się z nami:
 
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
Klisz i Wspólnicy
 
Wrocław – Katowice – Poznań – Gdańsk
 
tel. 71 740 50 00
tel. kom. 695 560 425
 

Zapraszamy na Kanał YouTube - Prawnik dla pracodawcy

Inni czytali również: