radca prawny Michal Koralewski
radca prawny Michal Koralewski

Pola eksploatacji

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – artykuły pisane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

pola eksploatacji

Zastanawiasz się czym są pola eksploatacji? Nie wiesz, w jaki sposób należy je wskazać w umowie dotyczącej praw autorskich? A może interesuje cię, jak należy postąpić, gdy powstaną nowe nie wskazane w umowie? W artykule znajdziesz informacje na temat:

  • pól eksploatacji,
  • sposobu określania pól eksploatacji w umowach,
  • zasad ustalania wynagrodzenia za pola eksploatacji.

Czym są pola eksploatacji?

Korzystanie z utworu, podobnie jak z innych przedmiotów, możliwe jest w różnych celach oraz na różne sposoby. W odniesieniu do praw autorskich owe cele i sposoby korzystania określa się mianem pól eksploatacji. Nie istnieje kompletny katalog pól eksploatacji. W związku z rozwojem technologii pojawiają się nowe pola eksploatacji. Ustawy wymieniają zatem jedynie przykładowe, najczęściej wykorzystywane pola. Są nimi w zakresie:

  • utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską, reprograficzną, zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową;
  • obrotu oryginałem albo egzemplarzami, na których utwór utrwalono – wprowadzanie do obrotu, użyczenie lub najem oryginału albo egzemplarzy;
  • rozpowszechniania utworu w sposób inny niż określony w pkt 2 – publiczne wykonanie, wystawienie, wyświetlenie, odtworzenie oraz nadawanie i reemitowanie, a także publiczne udostępnianie utworu w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Jak już to zaznaczyliśmy, nie jest to lista kompletna, a jedynie przykładowa. W umowie mającej za przedmiot prawa autorskie można zatem wskazać również i inne pola eksploatacji.

Pola eksploatacji a umowy

Autorskie prawa majątkowe mogą być zbywane (służy do tego umowa przeniesienia tychże praw) albo udostępniane do czasowego korzystania (wykorzystuje się w tym przypadku umowę licencji). Obowiązkowym elementem każdej z tych umów jest wskazanie pól eksploatacji których ona dotyczy. W zakresie konstruowania klauzul umownych istnieje kilka ważnych zasad, o których warto pamiętać:

  • umowy te obejmują wyłącznie pola eksploatacji wyraźnie w nich wymienione, nie można zatem ich domniemywać i w ten sposób rozszerzać zakres umowy. Umowa nie obejmuje pól eksploatacji, które nie zostały w niej wymienione,
  • nie jest możliwe użycie ogólnej klauzuli ?wszystkie pola eksploatacji?, należy je możliwe dokładnie wymienić. Dopuszcza się przy tym wprowadzenie do umowy zapisu, iż umowa dotyczy pól eksploatacji wskazanych w art. 50 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (przepis ten wymienia ww. pola eksploatacji),
  • w umowie nie trzeba jednak używać zwrotów ustawowych, a opisać własnymi słowami sposób wykorzystania utworu, przykładowo ?wykorzystanie zdjęć na okładce tygodnika?.

Jeżeli w umowie wskazano tylko niektóre z pól eksploatacji, własność pozostałych nadal przysługiwać będzie twórcy. Co więcej, umowa taka może dotyczyć tylko pól eksploatacji, które są znane w chwili jej zawarcia. Nie jest zatem prawidłowe dodawanie w niej zapisu, iż obejmuje także pola eksploatacji, które powstaną w przyszłości. Zapis taki byłby nieważny.

Wynagrodzenie

Zasadą jest, że twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji. Rzecz jasna zasada ta może zostać zmieniona w treści umowy przenoszącej ich własność, bądź udzielającej licencji na korzystanie z nich.

Jak wiemy, umowa nie obejmuje pól eksploatacji nieznanych w chwili jej zawarcia. Jeżeli zatem takie powstaną, a nabywca będzie chciał wykorzystywać utwór również w ich zakresie, to należy zawrzeć kolejną umowę. W takim przypadku twórcy przysługiwać będzie dodatkowe wynagrodzenie za te pola eksploatacji, o ile strony nie postanowią inaczej.

Przeczytaj także:

Utwór pracowniczy 

Komu przysługują prawa autorskie

 

Zapisz się na nasz Newsletter!

Kancelaria prawna

Pomoc prawna dla klientów indywidualnych, firm i przedsiębiorców

Porady on-line

Zdalne porady prawne bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura

STREFA WIEDZY

Sam znajdź odpowiedź w naszych bezpłatnych ebookach, artykułach i filmach
POBIERZ DARMOWEGO EBOOKA: PRAWO AUTORSKIE

W poradniku kompleksowo omówiliśmy:

    • podstawowe zagadnienia dotyczące
      prawa autorskiego,
    • autorskie prawa majątkowe i osobiste
      oraz wskazaliśmy komu przysługują,
    • kwestię utworu,
    • utworu pracowniczego,
    • licencji oraz
    • pól eksploatacji,
    • prawo cytatu
    • zagadnienie przeniesienia praw autorskich.

Wpisz maila, abyśmy mogli udostępnić Ci ebooka.