Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego – art. 68 k.k.

Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego

Kto może podjąć postępowanie warunkowo umorzone?

Warunkowe umorzenie postępowania jak wynika z samej nazwy jest rozstrzygnięciem „na próbę”. Może ono stać się ostatecznie pod pewnym warunkiem. Wspomnianym warunkiem jest pomyślny przebieg okresu próby. Co oznacza on w praktyce, o tym poniżej.

Przeczytaj także: Kiedy można starać się o warunkowe umorzenie postępowania karnego?

Sąd warunkowo umarzając postępowanie „ufa”, że sprawca zrozumiał naganność swojego zachowania i ma zamiar żyć praworządnie. Takie przeświadczenie powoduje podjęcie decyzji, aby nie prowadzić dalej postępowania i je warunkowo umorzyć. Jeżeli sprawca swoich zachowaniem w trakcie tzw. okresu próby pokaże, iż warunkowe umorzenie postępowania była błędem, sąd może, a nie raz musi, podjąć postępowanie i rozstrzygnąć o karze dla sprawcy.

Kiedy sąd musi podjąć postępowanie warunkowo umorzone?

Obowiązek podjęcia postępowania warunkowo umorzonego powstaje jeżeli sprawca w okresie próby popełni przestępstwo umyślne, za które zostanie prawomocnie skazany.

Wyjaśnienia wymaga tu kilka kwestii. Po pierwsze „nowe” przestępstwo popełnione w okresie próby musi być przestępstwem umyślnym. Oznacza to, że sprawca musi chcieć, albo co najmniej godzić się na to, że jego zachowanie stanowi przestępstwo. Sąd nie musi podejmować postępowania, jeśli osoba wobec której warunkowo umorzono postępowanie popełni przestępstwo nieumyślne. Dla przykładu przestępstwem nieumyślnym jest np. spowodowanie wypadku drogowego (z reguły wypadek jest skutkiem niebezpiecznej jazdy, ale w praktyce sprawca nie jedzie niebezpiecznie dlatego, że chce spowodować wypadek.)

Podjęcie umorzonego postępowania następuje jeśli sprawca dopuści się przestępstwa umyślnego. Bez znaczenia jest to, jakiego rodzaju jest to przestępstwo. W szczególności nie musi być przestępstwem podobnym do czynu objętego warunkowym umorzeniem.

Za czyn „nowy” sprawca musi zostać prawomocnie skazany, bez znaczenia dla podjęcia postępowania jest czy wymierzono sprawcy karę, ani jakiego rodzaju, wystarczające jest uprawomocnienie się skazania. Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego jest możliwe, jeśli uprawomocnienie się wyroku nastąpi w okresie próby, w ciągu 6 miesięcy po jego upływie.

Stąd w podbramkowych sytuacjach sposobem obrony jest podejmowanie takich działań, które będą prowadzić do opóźnienia momentu uprawomocnienia się wyroku skazującego.

Jeśli sprawcy uda się opóźnić ten moment do czasu, kiedy upływnie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, może uniknąć podjęcia postępowania warunkowo umorzonego.

Warto zaznaczyć, że wówczas kiedy sąd ma obowiązek podjąć umorzone postępowanie, nie ma miejsca na żadną dyskusje. Żadne argumenty nie będą wstanie przekonać sądu, żeby od tego obowiązku odstąpił.

Inaczej sprawa wygląda w przypadku, gdy sąd tylko może, ale nie musi podjąć umorzonego postępowania.

Kiedy sąd może podjąć postępowanie warunkowo umorzone?

Sąd ma możliwość (ale nie obowiązek) podjęcia postępowania jeżeli sprawca w okresie próby w sposób rażący narusza porządek prawny np. popełnia przestępstwo.

Nie ma znaczenia czy przestępstwo jest umyślne czy nieumyślne oraz podobne czy niepodobne, do tego, które było przedmiotem postępowania warunkowo umorzonego.

Sąd może podjąć postępowanie także wówczas gdy sprawca uchyla się  od orzeczonych w związku z warunkowym umorzeniem obowiązków np. od dozoru, od wykonania zawartej z pokrzywdzonym ugody.

Katalog obowiązków nałożonych na sprawcę w związku z warunkowym umorzeniem postępowania każdorazowo określa wyrok umarzający postępowanie.

Należy zauważyć, że kodeks mówi o „uchylaniu się” co oznacza zawinione zachowanie sprawcy, który jedynie z własnej woli nie wykonuje ciążących na nim obowiązków.

Podstawę podjęcia postępowania stanowić może także rażące naruszenie porządku prawnego w okresie od wydania wyroku a przed jego uprawomocnieniem się, czyli jeszcze przed okresem próby.

Podkreślenia wymaga, że nie mogą stanowić podstawy podjęcia postępowania warunkowo umorzonego okoliczności zaistniałe przed wydaniem wyroku warunkowo umarzającego postępowanie. Co więcej, nawet wtedy gdy sąd dowiedział się o nich później.

Samo rozstrzygnięcie o podjęciu postępowania przybiera postać postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Sprawca będzie miał zatem dwukrotnie możliwość przedstawienia argumentacji przemawiającej za tym, żeby sąd jednak nie podejmował postępowania warunkowo umorzonego.

Jak wygląda sprawa na której sąd podejmuje decyzję co do podjęcia warunkowo umorzonego postępowania?

W posiedzeniu w przedmiocie podjęcia postępowania może wziąć udział skazany i jego obrońca.

Podjęcie postępowania warunkowo umorzonego – konsekwencje

Uprawomocnienie się postanowienia o podjęciu postępowania powoduje, iż całe postępowanie w sprawie o dany czyn należy przeprowadzić od nowa.

Pozdrawiam
aplikant adwokacki Łukasz Łukaszewski
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub naszą stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla nas to dowód, że nasza praca jest przydatna, co daje nam motywację do dalszego pisania 🙂

Iwo Klisz - adwokat Wrocław

Wspólnik zarządzający w „Klisz i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych”. Specjalista z zakresu prawa pracy, prawa spadkowego i prawa gospodarczego, były wykładowca akademicki na Uniwersytecie Wrocławskim.

tel. 695 560 425, e-mail: i.klisz@adwokat-wroclaw.biz.pl
Więcej o autorze …