Odwołanie do sądu pracy

Każdy pracownik, któremu złożono wypowiedzenie umowy o pracę, ma prawo do wniesienia odwołania. W takim wypadku sąd pracy rozstrzygnie, czy przyczyny zwolnienia są obiektywne. Sprawdź, jak dopełnić formalności i dochodzić swoich praw.

Kiedy pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę?

W polskim prawie umowa o pracę rozwiązuje się:

  • na mocy porozumienia stron;
  • przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem);
  • przez oświadczenie jednej ze stron bez zachowania okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia);
  • z upływem czasu, na który była zawarta.

W przypadku umów zawartych na czas nieoznaczony oraz rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia kodeks pracy wskazuje, że w wypowiedzeniu pracodawca powinien wskazać przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy. Dodatkowo konieczne jest podanie informacji o przysługującym prawie odwołania od wypowiedzenia.

Przyczyna wypowiedzenia musi być rzeczywista i jednocześnie na tyle znacząca, aby uzasadniała podjęcie takiej decyzji przez pracodawcę. W praktyce w obrocie spotyka się następujące przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę:

  • utrata zaufania pracodawcy w stosunku do pracownika;
  • działalność konkurencyjna podejmowana przez pracownika;
  • zawiniona utrata uprawnień;
  • stawienie się w miejscu pracy w stanie wskazującym na użycie alkoholu bądź narkotyków.

Obowiązek uzasadnienia przyczyny wypowiedzenia

Jak zostało już wspomniane, wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony musi być uzasadnione (wymóg ten dotyczy jedynie pracodawcy). Oprócz tego prawo pracy wskazuje, że wskazane powody mają być konkretne – czyli zrozumiałe dla pracownika – oraz prawdziwe (a nie hipotetyczne czy przyszłe). Nie mogą być też zbyt ogólne. Wskazuje się jednak, że wymóg konkretności oraz wytłumaczenia przyczyny wypowiedzenia nie jest równoznaczny z obowiązkiem szczegółowego opisywania sytuacji, która sprawiła, że wypowiedzenie stało się konieczne. Chodzi jedynie o to, żeby pracownik rozumiał stanowisko pracodawcy – w samym wypowiedzeniu w takiej sytuacji wystarczy umieszczenie zwięzłej przyczyny rozwiązania umowy.

Kiedy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy?

Istnieją również sytuacje, w których pracodawca nie ma możliwości wypowiedzenia umowy. Wówczas zawsze będzie ono nieprawidłowe, a co za tym idzie uzasadniające uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. Umożliwia to pracownikowi uzyskanie orzeczenia obowiązku przywrócenia do pracy czy przyznanie odszkodowania.

Mowa tu o następujących sytuacjach:

  • przebywanie pracownika na urlopie – wypoczynkowym, bezpłatnym, okolicznościowym czy szkoleniowym;
  • przebywanie pracownika na zwolnieniu lekarskim;
  • przebywanie pracownika na urlopie macierzyńskim, tacierzyńskim, rodzicielskim lub wychowawczym;
  • gdy pracownica jest w ciąży (jeśli umowa na czas określony miałaby się zakończyć w dniu, w którym ciężarna jest w 12 tygodniu ciąży, zachodzi obowiązek przedłużenia umowy aż do dnia porodu);
  • gdy pracownik jest uprawniony do urlopu wychowawczego i jednocześnie złożył pracodawcy wniosek o zmniejszenie wymiaru zatrudnienia do minimum 1/2 etatu (przez 12 miesięcy od złożenia tego wniosku);
  • gdy pracownikowi brakuje mniej niż 4 lata do przejścia na emeryturę;
  • w przypadku gdy pracownik jest działaczem związkowym.

Nawet w takiej sytuacji wypowiedzenie jest jednak możliwe w przypadku likwidacji bądź ogłoszenia upadłości pracodawcy, uzyskania renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy bądź ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.

Jak odwołać się do sądu pracy?

Jeśli przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie umowy o pracę podana przez pracodawcę jest niewłaściwa albo wypowiedzenie umowy o pracę było niedopuszczalne w danej sytuacji, pracownik może złożyć odwołanie do sądu pracy w ciągu 21 dni.

Pracownik może żądać:

  • uznania wypowiedzenia za bezskuteczne (gdy okres wypowiedzenia nie upłynął);
  • przywrócenia do pracy na dotychczasowych warunkach;
  • odszkodowania za wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę (również w przypadku umów na okres próbny lub na czas określony).

Nawet podjęcie takich działań nie zmienia jednak faktu, że wypowiedzenie jest skuteczne. Dopiero ewentualne pozytywne rozpatrzenie sprawy przez sąd pracy sprawi, że zostanie ono uznane za bezskuteczne, a gdy okres wypowiedzenia już upłynął – pracownik zostanie przywrócony do pracy albo zasądzone zostanie na jego rzecz odszkodowanie.

Właściwość sądu w sprawach pracowniczych

Właściwość sądu w sprawach pracowniczych nie jest właściwością wyłączną. Zasady w tym zakresie określa art. 461 kodeksu pracy, zgodnie z którym powództwo w sprawie z zakresu prawa pracy można wytoczyć przed sąd ogólnie właściwy dla pozwanego (sąd miejsca jego zamieszkania) albo przed sąd, w którego obszarze właściwości praca jest, była lub miała być wykonywana. Sąd rejonowy jest właściwy w sprawach:

  • o ustalenie istnienia stosunku pracy;
  • o uznanie bezskuteczności wypowiedzenia stosunku pracy;
  • o przywrócenie do pracy i przywrócenie poprzednich warunków pracy lub płacy oraz łącznie z nimi dochodzenia roszczeń;
  • o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy;
  • dotyczących kar porządkowych i świadectwa pracy oraz roszczeń z tym związanych.

Odwołanie do sądu pracy – elementy pozwu

Pozew do sądu pracy powinien spełniać ogólne wymagania dla pism procesowych, czyli m.in. zawierać oznaczenie sądu, stron i rodzaju pisma, żądania, wskazanie faktów i dowodów na ich poparcie oraz własnoręczny podpis. Oprócz określenia, czego pracownik dochodzi pozwem (spośród możliwości już wcześniej opisanych), należy również wskazać wartość przedmiotu sporu, datę wymagalności roszczenia oraz informacje o mediacji przedsądowej.

W przypadku spraw o wartości przedmiotu sporu nieprzekraczającej 50 000 złotych pracownik występujący do sądu pracy jest zwolniony od kosztów sądowych.

Odwołanie do sądu pracy – wzory pozwu

Bezpłatne wzory pozwów do sądu pracy możesz pobrać klikając w poniższe linki:

adwokat Iwo Klisz
adwokat Iwo Klisz

Skontaktuj się ze mną:
tel. 695 560 425
e-mail. i.klisz@kancelaria-klisz.pl

kancelaria adwokatów i radców prawnych