adwokat Iwo Klisz
adwokat Iwo Klisz

Kiedy ochrona przedemerytalna jest wyłączona?

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – artykuły pisane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

ochrona przedemerytalna

Jeżeli niewiele brakuje Ci do emerytury z pewnością wiesz, że w prawie pracy występuje tzw. okres ochronny. Zwany również jako ochrona przedemerytalna. Wynika ona z art. 39 kodeksu pracy. Artykuł ten stanowi, że jeżeli pracownikowi brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, pracodawca nie może mu wypowiedzieć umowy o pracę. Sa jednak sytuacje, w których okres ochrony przedemerytalnej jest wyłączony, a pracodawca może zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym.

W artykule wskaże kiedy pracodawca ma możliwość zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym i czy pracownik może jakoś się przed tym “bronić”.

Ochrona przedemerytalna – kiedy nie działa?

Na początku skupimy się na wyjątkach wymienionych w kodeksie pracy, które nie budzą większych zastrzeżeń. Są to sytuacje, w których pracodawca może zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym, pomimo ochrony z art. 39 kp.

#1 Renta

Okresu ochronnego z art. 39 kp nie stosuje się wobec pracownika, który uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. Należy podkreślić, że koniecznym warunkiem jest uzyskanie renty, a nie jedynie stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy. Renta musi być zatem oficjalnie przyznana przez organ rentowy.

#2 Upadłość pracodawcy

Jeżeli pracodawca ogłosi upadłość, może zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym. Przedsiębiorcy muszą na czas składać wnioski o ogłoszenie upadłości, ponieważ, jeżeli tego nie zrobią, grożą im poważne kary (cywilne oraz karne). Upadłość ogłasza się wtedy, gdy podmiot jest niewypłacalny, czyli nie może pokryć swoich zobowiązań finansowych. Jeżeli w Twoim miejscu pracy zaczynają się problemy finansowe, może się okazać, że niedługo Twój okres ochronny z art. 39 kp nie będzie miał znaczenia (jeżeli Twój pracodawca ogłosi upadłość, a na pewno to zrobi, jeżeli będzie miał poważne problemy finansowe).

#3 Likwidacja pracodawcy

Likwidacja pracodawcy również skutkuje brakiem ochrony z art. 39 kp. Należy jednak pamiętać, że samo ogłoszenie upadłości czy likwidacji nie sprawia, że Twoja umowa o pracę zostaje rozwiązana. Pracodawca i tak i tak musi Twoją umowę wypowiedzieć lub rozwiązać ją na mocy porozumienia z Tobą.

#4 Dorabiający emeryt

Warto również podkreślić, że jeżeli emeryt, któremu przysługuje już emerytura dalej pracuje nie podlega ochronie wynikającej z art. 39 kp. Przepis dotyczy tylko pracowników, którzy w mniej niż 4 lata nabędą prawo do emerytury. Jeżeli to prawo zostało już nabyte, pracodawca może zwolnić takiego pracownika.

Zwolnienie pracownika z jego winy

Kodeks Pracy zawiera również katalog sytuacji, w których można zwolnić pracownika bez wypowiedzenia. Są to przypadki, które dotyczą również osobę, która jest chroniona ma mocy art. 39 kp. Zatem pracodawca może zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym w razie:

  1. ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
  2. popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
  3. zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Ochrona przedemerytalna a choroba

Pracodawca jest równieżuprawniony do wypowiedzenia umowy o pracę, jeżeli niedzolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

  • dłużej niż 3 miesiące ? gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,
  • dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące
    ? gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową;

Dodatkowo pracodawca może zwolnić pracownika bez wypowiedzenia w razie usprawiedliwionej nieobecności w pracy z innych przyczyn niż wskazane powyżej. Pod warunkiem, że trwa ona dłużej niż 1 miesiąc.

Co jeszcze robią pracodawcy, aby zwolnić pracownika w wieku przedemerytalnym?

Trzeba pamiętać, że zasady wynikające z ochrony przedemerytalnej dotyczą nie tylko wypowiedzenia umowy o pracę, ale również wypowiedzenia warunków pracy lub płacy. Art. 43 kp stanowi jednak, że można je wypowiedzieć wobec pracownika, któremu zostało nie więcej niż 4 lata do emerytury, jeżeli wypowiedzenie stało się konieczne ze względu na:

  1. wprowadzenie nowych zasad wynagrodzenia dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy;
  2. stwierdzoną orzeczeniem lekarskim utratę zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinioną przez pracownika utratę uprawnień koniecznych do jej wykonywania;

Dzięki powyższym ograniczeniom pracodawca może starać się wypowiedzieć Ci warunki pracy lub płacy w okresie ochronnym. Przykładowo, aby “zmusić” Cię do rezygnacji z pracy. Może to jednak zrobić tylko, jeżeli zaistnieją powyższe przesłanki. W przeciwnym razie działanie pracodawcy jest bezprawne.

Przeczytaj również:

Zapisz się na nasz Newsletter!

Kancelaria prawna

Pomoc prawna dla klientów indywidualnych, firm i przedsiębiorców

Porady on-line

Zdalne porady prawne bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura

STREFA WIEDZY

Sam znajdź odpowiedź w naszych bezpłatnych ebookach, artykułach i filmach
poradnik dla pracodawców
Pobierz E-booka - jak wypowiadać umowę o pracę?
Jako pracodawca musisz się borykać z wieloma problemami. Do najtrudniejszych należy dobór właściwej załogi i związane z tym zmiany w jej składzie osobowym. Ustawodawca chroni wszakże pracowników przed nieuzasadnionym i niezgodnym z przepisami prawa pracy rozwiązaniem umowy o pracę. Naruszając te przesłanki ryzykujesz przywrócenie pracownika do pracy, przyznanie mu odszkodowania oraz poniesienie kosztów sądowych. W przypadku rażącego naruszenia przepisów pracodawcy grozić może nawet kara grzywny do 30.000 złotych. Jeżeli chcesz uniknąć chociaż części ze wskazanych powyżej trudności związanych z prawidłowym rozwiązywaniem umów o pracę – ten poradnik jest właśnie dla Ciebie. Zapraszam do lektury!

Wpisz maila, abyśmy mogli udostępnić Ci e-booka.