fbpx

O Kancelarii Klisz i Wspólnicy

Naszą Kancelarię tworzy zespół osób wierzący we wspólne wartości takie jak profesjonalizm, staranność i jakość w obsłudze klienta.

Naszą misją jest to, żeby na zawsze pozostać prawnikiem z ludzką twarzą. Uważamy, że nie wystarczy mówić tylko do rzeczy, bo trzeba też mówić do ludzi.

Żargon prawniczy zostawiamy dla sędziów i prokuratorów, a naszym Klientom naprawdę wyjaśniamy jak działa prawo

Kancelaria Klisz i Wspólnicy

Biuro we Wrocławiu

ul. Joachima Lelewela 23/7

Biuro w Poznaniu

ul. Bóżnicza 1/14

Biuro w Gdańsku

ul. Czopowa 14/20

Biuro w Katowicach

ul. Sobieskiego 27/30

tel. 71 740 50 00

tel. kom. 695 560 425

Zapraszamy na Kanał YouTube!
Prawo spadkowe dla Każdego

Zapisz się na nasz Newsletter!

Darmowy poradnik dla Pracodawców

 

Poznaj nas w social mediach

Najnowsze posty

Nasze blogi:

Polub nas:

Jak zwolnić pracownika?

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy

jak zwolnić pracownika

Wbrew pozorom odpowiedź na pytanie jak zwolnić pracownika – nie jest łatwa. Wielu pracodawców nie ma bowiem świadomości, jak dokładnie brzmią przepisy kodeksu pracy. Prawo pracy zawiera liczne wyjątki, które mają na celu ochronę pracowników. Chronią ich przed nieuzasadnionym oraz niezgodnym z przepisami prawa rozwiązaniem umowy o pracę. Pracodawcy naruszający regulacje ustawowe ryzykują przywrócenie pracownika do pracy, przyznanie mu odszkodowania oraz poniesienie kosztów sądowych. W przypadku rażącego naruszenia przepisów pracodawcy grozić może nawet kara grzywny do 30 000 zł! O tym jak zwolnić pracownika, by nie naruszyć prawa pracy piszę w dzisiejszym artykule. Odpowiem w nim na następujące pytania:

  • Jakie wyróżniamy 3 sposoby na rozwiązanie umowy o pracę?
  • Jakich pracowników nie można, co do zasady, zwolnić?
  • Jakie przyczyny rozwiązania umowy o pracę dopuszcza Kodeks pracy?
  • Jak zwolnić pracownika dyscyplinarnie?
  • Jakie formalności należy spełnić przy zwalnianiu pracownika?
  • Jak wygląda sytuacja prawna pracownika podczas okresu wypowiedzenia?

W jaki sposób można rozwiązać umowę o pracę?

Zacznę od informacji podstawowych, czyli o tym jakie istnieją sposoby na zwolnienie pracownika. Do wyboru są w zasadzie 3 opcje:

  1. zawarcie z pracownikiem porozumienia w przedmiocie rozwiązania umowy o pracę,
  2. rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem,
  3. rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Każdy z powyższych trybów różni się od siebie kilkoma czynnikami, takimi jak:

  • możliwa przyczyna zwolnienia,
  • sposób rozwiązania stosunku pracy,
  • długość okresu wypowiedzenia,
  • możliwość odwołania się pracownika.

Zależności pomiędzy wskazanymi przeze mnie trybami zwolnienia pracownika, prezentuje poniższa grafika:

Kogo nie można zwolnić? Szczególna ochrona przed wypowiedzeniem

Musisz również wiedzieć, że jako pracodawca w niektórych przypadkach nie możesz zwolnić określonego pracownika. Wprawdzie w świetle prawa Twoje oświadczenie o zwolnieniu będzie skuteczne, jednakże istnieje duże ryzyko, że przegrasz proces przed sądem pracy. Poniższa lista prezentuje kategorie pracowników, których obowiązuje szczególna ochrona przed zwolnieniem:

  • kobiety w ciąży
  • pracownicy w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego,
  • osoby przebywające na urlopie wychowawczym bądź pracujący w obniżonym wymiarze czasu pracy w ramach prawa do urlopu wychowawczego,
  • pracownicy, którym brakuje maksymalnie 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku,
  • pracownicy przebywający na urlopach oraz nieobecni w pracy w sposób usprawiedliwiony, o ile nie upłynął okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia.

Powyższa lista nie jest kompletna, bowiem w gronie osób, których nie można zwolnić znajdują się również m.in.: członkowie zarządu zakładowej organizacji związkowej, członkowie rady pracowników, żołnierze, senatorowie, posłowie, radni itp. Są to jednak szczególne zawody i stanowiska. W przypadku większości pracodawców w zupełności wystarczy znajomość 5 grup, które wskazałem powyżej.

Kodeks pracy dopuszcza jednak możliwość zwolnienia ww. pracowników, jeżeli zaistnieją następujące przesłanki:

  • ogłoszenie upadłości pracodawcy,
  • otwarcie postępowania likwidacyjnego pracodawcy,
  • nadużycie prawa podmiotowego przez pracownika – jest to sytuacja, w której z uwagi na naganne zachowanie pracownika nie przysługuje mu szczególna ochrona. Skorzystanie z tej przesłanki przy zwalnianiu pracownika jest jednak trudne, bowiem to pracodawca musi wykazać, że zachowanie pracownika prowadzi do braku możliwości skorzystania z ochrony.

Być może zastanawiasz się teraz, jak zwolnić pracownika, który podlega tej szczególnej ochronie? Pamiętaj, że takie osoby możesz nadal zwolnić dyscyplinarnie (bez okresu wypowiedzenia), a także zawrzeć z nimi porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę.

Przyczyna rozwiązania umowy o pracę

Analizując powyżej 3 sposoby na to, jak zwolnić pracownika, wskazałem, że przy rozwiązaniu umowy o pracę za wypowiedzeniem a także na mocy jednostronnego oświadczenia pracodawcy, należy w treści oświadczenia podać przyczynę zwolnienia. W przypadku ewentualnego sporu w sądzie z pracownikiem, sąd będzie analizował powód, dla którego zwolniłeś pracownika, bazując na treści Twojego oświadczenia. Ważne jest zatem, żeby przyczyna rozwiązania umowy o pracę była opisana wyczerpująco i spełniała poniższe wymagania. Przyczyna musi być:

  • prawdziwa – upewnij się, że podana przez Ciebie przyczyna na pewno miała miejsce i że jest możliwość udowodnienia jej zaistnienia. Jeżeli wskażesz, że przyczyną wypowiedzenia była np. reorganizacja zakładu pracy, jednakże nie podjąłeś żadnych czynności reorganizacyjnych, najpewniej przegrasz spór z pracownikiem w sądzie pracy,
  • konkretna – powód musi być opisany bardzo szczegółowo z uwzględnieniem wielu czynników. Nie możesz napisać, że pracownik jest agresywny i często spóźnia się do pracy. Wskaż dokładnie, kiedy się awanturował, z kim, co dokładnie robił. Wymień również dni, w które się spóźnił, o ile i jak się tłumaczył, np. Pracownik Jan Kowalski spóźnił się do pracy 3 czerwca 2020 roku o 2 godziny. Nie powiedział przełożonemu, jaka jest przyczyna spóźnienia.
  • zrozumiała – przyczynę zwolnienia opisz prostym, przystępnym dla pracownika językiem w taki sposób, aby mógł od razu zorientować się o jaką sytuację chodzi. Ponadto, miej na względzie zakres informacji posiadanych przez pracownika – to w jego zakresie będzie analizował wskazaną przez Ciebie przyczynę zwolnienia go z pracy.

Zastanawiając się nad tym, jak zwolnić pracownika, możesz dojść do wniosku, że wskażesz wszystkie możliwe przyczyny rozwiązania umowy o pracę, jakie przyjdą Ci na myśl. Pamiętaj jednak, że sąd będzie badał każdą z nich pod kątem wyżej opisanych kryteriów. Jeżeli stwierdzi, że niektóre z nich są bezzasadne, możesz przegrać sprawę. Wymień zatem tylko te przyczyny, które w pełni spełniają powyższe wymagania.

Jak zwolnić pracownika dyscyplinarnie?

Powyższe warunki musisz spełnić zarówno rozwiązując umowę o pracę za okresem wypowiedzniem, jak i bez niego. W tym ostatnim przypadku, zwanym potocznie „dyscyplinarką” możliwe jest jednak wskazanie tylko kilku określonych ustawowo przyczyn. Dzieli się je na:

  1. Przyczyny zawinione (ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych znajdujących się w art. 100 Kodeksu pracy, popełnienie przez pracownika przestępstwa, które uniemożliwia zatrudnienie go na dotychczasowym stanowisku, zawiniona utrata uprawnień koniecznych do zajmowania określonego stanowiska). Ponadto takiego pracownika nie możesz zwolnić po upływie 1 miesiąca od uzyskania informacji o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę.
  2. Przyczyny niezawinione (gdy niezdolność pracownika wskutek choroby trwa dłużej niż okresy z art. 53 kodeksu pracy, w razie nieusprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy trwającej dłużej niż 1 miesiąc, chyba, że pracownik sprawuje opiekę nad dzieckiem lub jest w odosobnieniu ze względu na chorobę zakaźną). Pracownika nie możesz zwolnić, jeżeli stawi się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności.

Jak zwolnić pracownika – kwestie formalne, treść oświadczenia

W swoim oświadczeniu uzasadniającym zwolnienie pracownika musisz zawrzeć następujące elementy:

  • strony umowy o pracę,
  • określenie umowy, która podlega rozwiązaniu,
  • wskazania trybu rozwiązania umowy,
  • długość okresu wypowiedzenia i dzień w którym upływa (jeżeli zwalniasz pracownika za wypowiedzeniem),
  • przyczyna wypowiedzenia (jeżeli jest wymagana przez przepisy),
  • pouczenie o możliwości odwołania się do sadu pracy w terminie 21 dni od otrzymania oświadczenia,
  • Twój podpis.

Oświadczenie powinieneś złożyć na piśmie. Możesz zwolnić pracownika również w innej formie (np. telefonicznie) – rozwiązanie stosunku pracy będzie ważne, ale niezgodne z przepisami kodeksu pracy. To z kolei sprawia, że pracownik będzie mógł odwołać się do sądu pracy.

Jak już wspominałem, w oświadczeniu musisz podać przyczynę rozwiązania umowy o pracę. Warto również wspomnieć o tzw. prekluzji dowodowej przy zwalnianiu pracownika. Termin ten oznacza, że podczas ewentualnego sporu z pracownikiem przed sądem pracy nie możesz wskazywać nowych przyczyn zwolnienia, które nie pojawiły się w Twoim oświadczeniu.

Oświadczenie możesz:

  • wręczyć pracownikowi osobiście i poprosić go o podpisanie oświadczenia, które pozostawisz sobie, jak dowód doręczenia. Jeżeli pracownik odmawia złożenia podpisu, wręcz go mu przy świadkach i sporządź z próby doręczenia notatkę służbową,
  • wysłać listem za zwrotnym poświadczeniem odbioru albo przesyłką kurierską.

Zwolnienie pracownika a okres wypowiedzenia

Pamiętaj, że zwolnienie pracownika następuje dopiero po okresie wypowiedzenia. Przed jego upływem pracownik dalej jest zatrudniony. W trakcie trwania okresu wypowiedzenia możesz jednak:

  • udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego, jeżeli nie został przez niego wykorzystany,
  • zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy – dalej jednak jesteś zobowiązany wypłacać mu wynagrodzenie,
  • udzielić dni wolnych na poszukiwanie nowej pracy na jego wniosek.

W trakcie okresu wypowiedzenia, pracownik powinien świadczyć pracę na dotychczasowych zasadach. Jeżeli zatem np. naruszy obowiązki pracownicze nie jest wykluczone zwolnić go dyscyplinarnie już w trakcie trwania okresu wypowiedzenia.

Modyfikacja okresu wypowiedzenia

Jeżeli umowa o pracę ulega rozwiązaniu za porozumieniem stron, możesz dowolnie określić moment rozwiązania stosunku pracy. Jeżeli jednak wypowiedzenie dokonywane jest na podstawie Twojego jednostronnego oświadczenia, skrócenie okresu wypowiedzenia jest możliwe tylko w następujących przypadkach:

  • za zgodą pracownika,
  • w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, możesz skrócić okres trzymiesięcznego wypowiedzenia, najwyżej jednak do 1 miesiąca. W takim przypadku jednakże pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia.

Oprócz skrócenia okres wypowiedzenia istnieje możliwość umownego wydłużenia okresu wypowiedzenia, z zaznaczeniem, że zmiany te muszą zostać wprowadzone już w trakcie zawierania umowy o pracę lub na skutek wypowiedzenia zmieniającego. Jeżeli zatrudniasz pracownika na stanowisku uzasadniającym wydłużenie okresu wypowiedzenia, warto, abyś podjął takie działania na etapie jego zatrudniania. Kodeks pracy dopuszcza możliwość wydłużenia okresu wypowiedzenia:

  • z 2-tygodniowego do miesięcznego okresu wypowiedzenia,
  • z miesięcznego do 3- miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Jak zwolnić pracownika – o czym należy pamiętać?

Pamiętaj, że w każdym przypadku zwolnienia pracownika, masz obowiązek wystawić świadectwo pracy. Musisz również rozliczyć się z pracownikiem z należnych mu świadczeń. Może bowiem istnieć konieczność wypłacenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, czy wypłaty odprawy.

jak zwolnić pracownika

Pozdrawiam

adwokat Iwo Klisz

adwokat Iwo Klisz

Mam na dzieję, że mój artykuł wyjaśnił Ci kilka rzeczy. Jeśli tak, to kliknij „Lubię to” lub polub stronę naszej Kancelarii na facebooku (Facebook adwokat Wrocław).

Dla Ciebie to tylko “kliknięcie”, a dla mnie to dowód, że moja praca jest przydatna, co daje mi motywację do dalszego pisania :)

Potrzebujesz pomocy w swojej sprawie?
Skontaktuj się z nami:
 
Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych
Klisz i Wspólnicy
 
Wrocław – Katowice – Poznań – Gdańsk
 
tel. 71 740 50 00
tel. kom. 695 560 425
 

Zapraszamy na Kanał YouTube - Prawnik dla pracodawcy

Inni czytali również: