ul. Kazimierza Wielkiego 1

Wrocław

biuro@adwokat-wroclaw.biz.pl

kontakt email: 24h / 7 dni w tygodniu

+ 48 695 560 425

8.30 - 16.30 - dni robocze

Pon - Pt: 8:30 - 16:30

Obsługa Klienta

Długi spadkowe – zasady odpowiedzialność z dług i przedawnienie

długi spadkowe przedawnienie

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – najnowsze informacje prawne weryfikowane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

Jak wygląda odpowiedzialność za zadłużony spadek?

Odpowiedzialność za dług spadkowy zależy od decyzji spadkobiercy. Przyjęcie spadku wprost oznacza pełną odpowiedzialnością za długi, w tym z własnego majątku. Odrzucenie spadku zwalnia z odpowiedzialności  przerzucając ją na inne osoby, a przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza ogranicza  odpowiedzialność do wartości spadku

Kluczowe wnioski:

    1. Spadkobiercy, a także osoby, na rzecz których został ustanowiony zapis windykacyjny będą musiały spłacić długi zmarłego, a także koszty związane z pochówkiem oraz procedurami spadkowymi. Te osoby muszą także regulować długi generowane przez majątek spadkowy.
    2. Można uwolnić się od tej odpowiedzialności odrzucając spadek lub w sposób istotny ją ograniczyć przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
    3. Od momentu złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku wierzyciele mogą sięgnąć po prywatny majątek spadkobierców lub zapisobierców (wynagrodzenie za pracę, mieszkanie, rachunek bankowy).
    4. Co więcej do dnia dokonania podziału majątku spadkowego (tzw. działu spadku), wierzyciele mogą cały dług spadkowy egzekwować od jednego spośród spadkobierców, a to on będzie musiał dochodzić zwrotu spłaconych kwot od pozostałych osób.

Spis treści

Kto odpowiada za dług spadkodawcy?

Na pewno każdy zna filmy, których główny bohater dziedziczy fortunę po zmarłym dalszym krewnym. Oczywiście odziedziczenie takiego spadku spowodowałoby pozytywną rewolucje w naszym życiu.

Musimy jednak pamiętać, że oprócz majątku dziedziczymy również długi. Dziedziczenie długów i związana z tym odpowiedzialność jest sprawą bardzo poważną, dlatego nie można tego lekceważyć.

Gdy dowiemy się, że że jesteśmy spadkobiercami, mamy trzy możliwości:

  1.  Przyjąć spadek wprost
  2. Odrzucić spadek
  3. Przyjąć go z dobrodziejstwem inwentarza
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku może być złożone przed sądem, w toku sprawy o stwierdzenie nabycia spadku, lub przed notariuszem. Musimy się spieszyć ponieważ musi ono zostać w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule powołania do spadku, czyli o tym, że dziedziczy.
 
Kiedy wiemy o testamencie lub kiedy zmarły jest np. naszym rodzicem i zdajemy sobie sprawę z tego, że będziemy po nim dziedziczyć, jest to zwykle dzień śmierci spadkodawcy (czyli 6 miesięcy od dnia otwarcia spadku).
 
Kiedy jednak dochodzimy do dziedziczenia w dalszej linii np. bo niektórzy ze spadkobierców odrzucili spadek, albo też odnalazł się testament, w którym zostaliśmy powołani do spadku, wówczas ten termin należy liczyć od chwili, kiedy dowiedzieliśmy się o tych zdarzeniach.
 
Brak oświadczenia spadkobiercy w powyższym terminie, jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.

Co ważne, za solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe ponoszą także osoby, na rzecz których ustanowiono zapisy windykacyjne.

Jednak ich odpowiedzialność jest ograniczona do wartości przedmiotu zapisu windykacyjnego według stanu i cen z chwili otwarcia spadku.

Jak odpowiada za długi spadkowe spadkobierca, który przyjął spadek wprost?

Przyjęcie spadku wprost oznacza, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność bez ograniczeń za długi spadkowe zarówno z majątku spadkowego jak i z majątku własnego.

Zatem wierzyciele spadkodawcy mogą zwrócić się o zapłatę długów spadkowych bezpośrednio do Ciebie. Mogą doprowadzić do zajęcia komorniczego Twojego wynagrodzenia za pracę lub wystawienia na licytację Twojego domu lub mieszkania.

Co więcej, jeśli jest kilku spadkobierców, wierzyciele i tak mogą zwrócić się tylko do Ciebie o zapłatą całości długu (o tym za chwilę)

Co się dzieje z długami spadkodawcy po odrzuceniu spadku?

Zgodnie z prawem spadkowym spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku.
 
Musisz jednak wiedzieć, że  odrzucenie spadku ze względu na długi może oznaczać przerzucenie odpowiedzialności na innego członka rodziny (np. nasze dzieci, one też muszą odrzucić spadek, żeby nie odziedziczyć długów). Jeżeli jednak inny spadkobiercy też spadek odrzucą, długi ostatecznie przejmie gmina lub Skarb Państwa.
 
Pamiętaj jednak, że jest różnica pomiędzy odrzuceniem, a zrzeczeniem się spadku.

Oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, a długi spadkowe

Nabycie spadku z dobrodziejstwa inwentarza jest najlepszym wyjściem z sytuacji gdy wiemy, że dziedziczymy spadek w skład którego wchodzą długi.  W jego wyniku spadkobierca będzie musiał spłacać długi spadkowe tylko do wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku, słowem do wartości masy spadkowej.

Warto też wiedzieć, że to ograniczenie odpowiedzialności odpada, jeżeli spadkobierca podstępnie pominął w wykazie inwentarza lub podstępnie nie podał do spisu inwentarza przedmiotów należących do spadku lub przedmiotów zapisów windykacyjnych albo podstępnie uwzględnił w wykazie inwentarza lub podstępnie podał do spisu inwentarza nieistniejące długi.

Spadkobierca, który nabył  spadek z dobrodziejstwem inwentarza i spłacił niektóre długi spadkowe, a nie wiedział i przy dołożeniu należytej staranności nie mógł się dowiedzieć o istnieniu innych długów spadkowych, ponosi odpowiedzialność za niespłacone długi spadkowe tylko do wysokości różnicy między wartością stanu czynnego spadku a wartością świadczeń spełnionych na zaspokojenie długów spadkowych, które spłacił.

Jeżeli zaś o tych długach wiedział lub przy dołożeniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o nich dowiedzieć, ponosi odpowiedzialność ponad wartość stanu czynnego spadku, jednakże tylko do takiej wysokości, w jakiej byłby obowiązany je zaspokoić, gdyby spłacał należycie wszystkie długi spadkowe. Nie dotyczy to spadkobiercy niemającego pełnej zdolności do czynności prawnych (np. ubezwłasnowolnionego)

Podsumowując zasady odpowiedzialności w tym zakresie można powiedzieć, że przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza w teorii nie będziemy musieli spłacać długów spadkodawcy z własnej kieszeni, gdy okaże się że spadek jest mniejszy niż jego długi. W praktyce nawet w takim przypadku będziemy musieli długi zapłacić i to tak szybko, jak szybko zażądają tego wierzyciele, a na otarcie łez pozostanie nam spadek.

Zasady odpowiedzialności za długi spadkowe w praktyce Kancelarii Klisz i Wspólnicy

Jeden z naszych Klientów przyjął w ten sposób zadłużony spadek po zmarłym wujku, który miał zamiłowanie do kolekcjonowania dzieł sztuki. Wierzyciele bardzo szybko zgłosili swoje roszczenia, natomiast sprzedaż elementów kolekcji za kwoty ustalone w wykazie inwentarza była bardzo trudna. W efekcie Klient został zmuszony do szybkiej sprzedaży mieszkania, uregulowania długów spadkowych i został z drogocenną kolekcją obrazów, której nikt nie chciał kupić.

Inna z naszych Klientek przyjęła po ojcu spadek z dobrodziejstwem inwentarza uzyskując prawa do kilku nieruchomości, z których jednak każda była obciążona hipoteką przez bank. Niestety stała się współwłaścicielką spadku wraz z drugą żoną zmarłego i przyrodnim bratem. Brak porozumienia pomiędzy spadkobiercami co do dalszej spłaty rat kredytu zmarłego, spowodował, że bank wypowiedział umowę kredytową i założył spadkobiercom sprawę sądową o spłatę niemal miliona złotych kredytu hipotecznego.

To prawda, że odpowiedzialność za sam kredyt mojej Klientki była ograniczona do wartości nieruchomości. To ograniczenie nie dotyczy jednak kosztów postępowania sądowego, komorniczego oraz kosztów adwokackich (prawnika banku). W sprawie o wartości przedmiotu sporu wynoszącej niemal milion złotych, łączna wartość tych kosztów to kilkadziesiąt tysięcy złotych. Mimo mimo naszych usilnych starań i wytrwałej obronie w sprawie sądowej Klientka ostatecznie musiała te koszty ponieść z własnej kieszeni.

Na zakończenie warto tylko wspomnieć, że każda z tych osób zgłosiła się do Kancelarii w chwili, kiedy pętla w okół ich szyi była już zaciśnięta, a wierzyciele pukali do drzwi. Skorzystanie z pomocy prawnika na wcześniejszym etapie pozwoliłoby uniknąć takich problemów i zaoszczędzić dziesiątki tysięcy złotych.

Odpowiedzialność za długi spadkowe od otwarcia spadku do chwili przyjęcia spadku

Do chwili przyjęcia spadku spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi spadkowe tylko ze spadku, czyli z majątku spadkowego. Natomiast od momentu złożenia oświadczanie o przyjęciu spadku, chwili przyjęcia spadku ponosi odpowiedzialność za te długi może nastąpić z całego swego majątku.  Razem ze spadkobiercami solidarną odpowiedzialność ponoszą także osoby, na których rzecz spadkodawca uczynił zapisy windykacyjne.
 
Jeżeli jeden ze tych osób spełni świadczenie na rzecz wierzyciela, może żądać zwrotu od pozostałych spadkobierców w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów lub proporcjonalnie do otrzymanych przez zapisobiorców przysporzeń.

Dział spadku a dług spadkowy

Od chwili działu spadku każdy ze spadkobierców ponosi odpowiedzialność  za długi spadkowe w stosunku do wielkości udziałów – czyli proporcjonalnie do tego, co odziedziczyli. Jeżeli zostały ustanowione zapisy windykacyjne, wówczas odpowiedzialność spadkobierców oraz osób, które otrzymały zapisy windykacyjne jest proporcjonalna do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń.
 
Rozliczenia między spadkobiercami i osobami, na których rzecz zostały uczynione zapisy windykacyjne, następują proporcjonalnie do wartości otrzymanych przez nich przysporzeń. Wartość udziały spadkobiercy ustala się z uwzględnieniem  wartości ustalonego w wykazie inwentarza albo spisie inwentarza stanu czynnego spadku.
 

Źródło: Kodeks cywilny

FAQ – często zadawane pytania

Co to są długi spadkowe?

Z jednej strony to wszelkie zobowiązania, które miał zmarły  i które przeszły na spadkobierców np. zaciągnięte kredyty. Nadto są to także wydatki powstałe na skutek śmierci spadkodawcy np. koszty pogrzebu, koszty postępowania spadkowego, a nawet niektóre roszczenia jak. np. roszczenie o zachowek.

Co zrobić ze spadkiem z długami?

Zadłużony spadek można odrzucić poprzez złożenie oświadczenia o odrzuceniu spadku, lub też doprowadzić do ograniczenia odpowiedzialności za długi spadkowe przyjmując spadek z dobrodziejstwem inwentarza, co sprawia, że spadkobierca ponosi odpowiedzialność za długi zmarłego do wysokości stanu czynnego spadku.

Jak długo odpowiada się za długi spadkowe?

Spadkobierca odpowiada za długi spadkowe do upływu okresu ich przedawnienia. W przypadku, kiedy wierzyciel jest przedsiębiorcą (np. bank, operator telefoniczny, sklep itp.) wówczas przedawnienie następuje po 3 latach od dnia wymagalności roszczenia. Tak samo jest w przypadku świadczeń okresowych (rata kredytu, czynsz najmu, abonament telefoniczny). Długi u osób prywatnych przedawniają się dopiero po 6 latach. Należy zwrócić uwagę, że praktycznie w każdym przypadku okres przedawnienia kończy się w ostatnim dniu roku kalendarzowego.

adwokat Iwo Klisz

adwokat Iwo Klisz

Prawnik, założyciel i wspólnik zarządzający w "Klisz i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych". Specjalista z zakresu prawa pracy, prawa rodzinnego, spadkowego oraz gospodarczego. Były wykładowca akademicki na Uniwersytecie Wrocławskim, autor wielu publikacji w prasie fachowej, bloger oraz YouTuber

tel. 695 560 425, e-mail: i.klisz@kancelaria-klisz.pl

adwokat Iwo Klisz

adwokat Iwo Klisz

Prawnik, założyciel i wspólnik zarządzający w "Klisz i Wspólnicy Kancelaria Adwokatów i Radców Prawnych". Specjalista z zakresu prawa pracy, prawa rodzinnego, spadkowego oraz gospodarczego. Były wykładowca akademicki na Uniwersytecie Wrocławskim, autor wielu publikacji w prasie fachowej, bloger oraz YouTuber

tel. 695 560 425, e-mail: i.klisz@kancelaria-klisz.pl

Adwokat Iwo Klisz jako ekspert w ogólnopolskich i lokalnych mediach:

Adwokat Iwo Klisz, założyciel Kancelarii Klisz i Wspólnicy jest nie tylko twórcą wielu publikacji w prasie branżowej, ale także popularnym autorem komentarzy eksperckich w największych portalach informacyjnych oraz stacjach telewizyjnych.

Adwokat Iwo Klisz i prawnicy z Kancelarii Klisz i Wspólnicy są do Twojej dyspozycji:

Nasi eksperci czekają na Twoją wiadomość - napisz teraz

Pomoc doświadczonego adwokata
Pomożemy Ci w każdej sprawie sądowej
Porady prawne on-line
Zdalne porady prawne u adwokata bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura
Zachowek - wszystko, co musisz wiedzieć
POBIERZ DARMOWEGO EBOOKA: ZACHOWEK WSZYSTKO, CO MUSISZ WIEDZIEĆ

Każdy z nas intuicyjnie wie, czym jest zachowek i kiedy się należy. Jednakże w rzeczywistości jest to skomplikowana instytucja prawa spadkowego. W zależności od wielu czynników, jego wysokość może być bardzo różna. Co więcej, istnieje wiele sytuacji, w których żądanie zachowku nie jest dopuszczalne.

W ebooku odpowiadamy na następujące pytania:

    • Kiedy i komu przysługuje zachowek?
    • Kiedy można go dochodzić?
    • Ile wynosi zachowek?

Dodatkowo w e-booku: zachowek a testament, darowizna i zapis windykacyjny. 

Wpisz maila, abyśmy mogli udostępnić Ci ebooka.