adwokat Michał Dziedzic
adwokat Michał Dziedzic

Czy podział majątku wspólnego jest obowiązkowy?

Blog Kancelarii Klisz i Wspólnicy – artykuły pisane przez zawodowych adwokatów i radców prawnych

Czy podział majątku wspólnego jest obowiązkowy?

Czy podział majątku wspólnego jest obowiązkowy? To jedno z najczęstszych pytań, jakie po rozwodzie zadają sobie byli małżonkowie. Nie da się ukryć, że rozwód jest trudnym doświadczeniem i wywołuje wiele emocji. Dlatego też perspektywa kolejnego postępowania sądowego, tym razem w przedmiocie podziału majątku wspólnego powoduje, że wiele osób się zastanawia, czy naprawdę jest on konieczny.

Dobra wiadomość jest taka, że co do zasady podział majątku wspólnego nie jest obowiązkowy. Jednakże w określonych sytuacjach byli małżonkowie nie będą mieli wyjścia i będą musieli go przeprowadzić. Bywa również tak, że pomimo iż teoretycznie można go uniknąć, to i tak warto podzielić majątek.

O tym w jakich sytuacjach podział majątku wspólnego jest obowiązkowy, w jakich nie, a także kiedy mimo wszystko warto go przeprowadzić, przeczytasz w tym artykule.

Co należy do majątku wspólnego małżonków?

Zacznijmy jednak podstaw, czyli od przypomnienia co składa się na majątek wspólny małżonków.

Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa. Wspólność ta obejmuje przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich.

Wyróżniamy wówczas majątek wspólny oraz majątki osobiste każdego z małżonków.

Do majątku wspólnego małżonków należą, m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej, czy też dochody z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego każdego z małżonków.

Do majątków osobistych każdego z małżonków zaliczamy m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, oraz przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił. W tym artykule dowiesz się więcej na temat tego co wchodzi w skład majątku wspólnego małżonków.

Należy pamiętać, że przyszli małżonkowie mogą w majątkowej umowie małżeńskiej (powszechnie zwanej intercyzą) przyjąć ustrój rozdzielności majątkowej. Taką umowę mogą również zawrzeć w trakcie trwania małżeństwa.

Kiedy nie można dokonać podziału majątku wspólnego małżonków…

Małżeńska wspólność majątkowa jest tzw. współwłasnością łączną. Charakteryzuje się tym, iż w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym.

Jest to istotne, ponieważ w konsekwencji żaden z małżonków nie może rozporządzać swoim udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Co więcej, żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku objętego wspólnością.

… a kiedy dokonanie podziału majątku wspólnego jest możliwe?

Aby w ogóle dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków było możliwe, najpierw musi ustać małżeńska wspólność majątkowa. Chwila ta jednakże nie zawsze zbiega się z momentem ustania małżeństwa wskutek rozwodu. Wystąpić o dokonanie podziału majątku wspólnego małżonków można we wszystkich przypadkach, kiedy ustaje wspólność majątkowa. Takie sytuacje można podzielić na mające miejsce w trakcie trwania małżeństwa i związane z jego ustaniem.adwokat podział majątku

W trakcie małżeństwa wspólność majątkowa może ustać, gdy:

  • małżonkowie zawrą umowę o rozdzielność majątkową,
  • sąd dokona ustanowienia rozdzielności majątkowej,
  • jedno z małżonków zostanie ubezwłasnowolnione,
  • w stosunku do jednego z małżonków zostanie ogłoszona upadłość,
  • sąd orzeknie separację małżonków.

W każdym z powyższych przypadków podzielić majątek można już w trakcie trwania małżeństwa.

Wspólność majątkowa ustaje zawsze z chwilą ustania samego małżeństwa, tj. w sytuacji:

  • orzeczenia rozwodu (wspólność ustaje z chwilą uprawomocnienia się wyroku rozwodowego),
  • śmierci jednego z małżonków albo obojga małżonków,
  • unieważnienia małżeństwa (wspólność ustaje z chwilą uprawomocnienia się wyroku unieważniającego małżeństwo).

W powyższych sytuacjach możliwość dokonania podziału majątku powstaje dopiero po zakończeniu małżeństwa.

W jaki sposób można dokonać podziału majątku wspólnego małżonków?

Podział majątku wspólnego małżonków może nastąpić na podstawie orzeczenia sądowego lub w drodze umowy zawartej pomiędzy małżonkami.

Podział sądowy

Do podziału majątku wspólnego na drodze sądowej może dojść:

  1. w wyroku orzekającym rozwód (ale tylko wtedy, jeżeli rozpoznanie kwestii podziału majątku wspólnego nie spowodowało nadmiernej zwłoki w postępowaniu rozwodowym),
  2. w postanowieniu sądu rejonowego wydanym w odrębnym postępowaniu o podział majątku wspólnego.

Jeżeli interesują Cię szczegóły na temat postępowania o podział majątku wspólnego zapoznaj się z artykułem pt. “Kiedy można wystąpić z wnioskiem o podział majątku wspólnego małżonków”.

Umowny podział majątku wspólnego.

Małżonkowie mogą również podzielić wspólny majątek zawierając w tym celu odpowiednią umowę. Jeśli w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, konieczne jest jej zawarcie w formie aktu notarialnego.

Z tego artykułu dowiesz się więcej na temat tego na czym polega podział majątku wspólnego małżonków: ?Podział majątku wspólnego między byłymi małżonkami ? na czym polega??

Nierówne udziały w majątku wspólnym małżonków, czyli kiedy podział majątku wspólnego może okazać się niezbędny?

Zasadą jest, że z chwilą ustania wspólności ustawowej wspólność ta ulega przekształceniu. Od tej chwili małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do jego powstania.

Uważasz jednak, że to Ty w większym stopniu niż Twój małżonek przyczyniłeś się do zbudowania majątku wspólnego? W takiej sytuacji może się okazać, że dla Ciebie podział majątku wspólnego będzie obowiązkowy.

Wynika to stąd, że w postępowaniu o podział majątku wspólnego każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do jego powstania. Pamiętaj jednak, że w toku postępowania o podział majątku wspólnego będziesz to musiał odpowiednio udowodnić, na przykład za pomocą dokumentów albo świadków.

Warto wiedzieć, że przy ocenie, w jakim stopniu każdy z małżonków przyczynił się do powstania majątku wspólnego sąd uwzględnia także nakład osobistej pracy przy wychowaniu dzieci i we wspólnym gospodarstwie domowym.

Dlaczego warto przeprowadzić podział majątku wspólnego małżonków?

Pomimo tego, że podział majątku wspólnego nie jest obowiązkowy, to niekiedy warto go przeprowadzić. Może być to dla Ciebie korzystne z kilku powodów:

  1. możesz dzięki temu zostać jedynym właścicielem pewnych składników majątku wspólnego,
  2. w postępowaniu o podział majątku możesz żądać ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym,
  3. nie będą Cię już łączyły z byłym małżonkiem żadne więzi finansowe.

Zapisz się na nasz Newsletter!

Kancelaria prawna

Pomoc prawna dla klientów indywidualnych, firm i przedsiębiorców

Porady on-line

Zdalne porady prawne bez konieczności wychodzenia z domu lub z biura

STREFA WIEDZY

Sam znajdź odpowiedź w naszych bezpłatnych ebookach, artykułach i filmach
poradnik podział majątku
Pobierz E-booka - podział majątku

Kompleksowy ebook na temat podziału majątku, omawiający wszelkie aspekty podziału majątku.

W e-booku znajdziesz m.in. wyjaśnienie:

  • kiedy można wystąpić z wnioskiem o podział majątku,
  • jak dokonać podziału majątku w trakcie małżeństwa, podczas rozwodu i po rozwodzie,
  • mieszkanie po rozwodzie – czy po rozwodzie musisz się wyprowadzić,
  • jak napisać wniosek i odpowiedź na wniosek o podział majątku,
  • jak ustanowić rozdzielność majątkową,
  • co wchodzi w zakres majątku osobistego i wspólnego małżonków.

Wpisz maila, abyśmy mogli udostępnić Ci e-booka.